Chung tay chấm dứt bạo lực với phụ nữ và trẻ em gái

Bạo lực giới và các hình thức bạo lực giới

Bạo lực giới (BLG) là bất kỳ hành động bạo lực nào dựa trên cơ sở giới dẫn đến, hoặc có khả năng dẫn đến những tổn thất về thân thể, về tình dục hay tâm lý hoặc những đau khổ cho phụ nữ, bao gồm cả sự đe dọa có những hành động như vậy, sự cưỡng bức hay tước đoạt một cách tùy tiện sự tự do, dù nó xảy ra ở nơi công cộng hay trong cuộc sông riêng tư .

Thế nào là Bạo lực giới

Đã có nhiều định nghĩa khác nhau về bạo lực giới, nhưng nhiều tổ chức đã thống nhất sử dụng định nghĩa sau đây của Liên hợp quốc đưa ra năm 1993:

Bạo lực giới (BLG) là bất kỳ hành động bạo lực nào dựa trên cơ sở giới dẫn đến, hoặc có khả năng dẫn đến những tổn thất về thân thể, về tình dục hay tâm lý hoặc những đau khổ cho phụ nữ, bao gồm cả sự đe dọa có những hành động như vậy, sự cưỡng bức hay tước đoạt một cách tùy tiện sự tự do, dù nó xảy ra ở nơi công cộng hay trong cuộc sông riêng tư[1].

Trong một báo cáo khác[2], bạo lực giới được mô tả như sau:

Bạo lực đối với phụ nữ thường được biết đến như là Bạo lực trên cơ sở giới bởi vì xuất phát một phần từ vị trí thấp kém hơn của người phụ nữ trong xã hội. Phần khác, nhiều nền văn hóa có các niềm tin, chuẩn mực và thể chế xã hội làm chính đáng hóa bạo lực đối với phụ nữ. Cũng là hành động như nhau nhưng nếu chúng xảy ra với người chủ lao động, người hàng xóm hoặc người quen thì sẽ bị trừng phạt, nhưng lại không có vấn đề gì nếu nam giới có các hành động đó đối với phụ nữ, đặc biệt là trong phạm vi gia đình.

Từ các định nghĩa trên, có thể thấy, bạo lực trên cơ sở giới hay bạo lực đối với phụ nữ, là một vấn đề đối với sức khỏe cộng đồng và nhân quyền cơ bản trên thế giới. Bạo lực có thể ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe thể chất và tinh thần của người phụ nữ. Trên thế giới, hằng ngày, phụ nữ vẫn bị đánh đập, đang bị lạm dụng hoặc cưỡng ép hay ép buộc tình dục… Những năm gần đây, cộng đồng quốc tế đã nhìn nhận tính nghiêm trọng và quy mô của vấn đề này để bắt đầu hành động chống lại nó.

Các hình thức của bạo lực giới là gì?

Trong cuộc đời mình, phụ nữ và trẻ em gái có thể trải qua nhiều hình thức bạo lực giới từ trước khi sinh ra và trong giai đoạn sơ sinh, ví dụ như việc nạo phá thai vì mục đích lựa chọn giới tính hoặc tục giết trẻ sơ sinh gái; trong thời kỳ vị thành niên hay trong giai đoạn trưởng thành, về già. Các hình thức của bạo lực giới được tổng quát trong bảng sau đây[3]:

 

Giai đoạn

Loại bạo lực hiện có

Trước khi sinh

Nạo phá thai vì mục đích lựa chọn giới tính, đánh đập trong quá trình mang thai với các ảnh hưởng về tình cảm và thể chất đối với phụ nữ, ảnh hưởng đến kết quả sinh đẻ, mang thai ép buộc.

Sơ sinh

Tục giết trẻ sơ sinh gái, lạm dụng tình cảm và thể chất, sự phân biệt trong chế độ dinh dưỡng và chăm sóc y tế cho trẻ sơ sinh gái.

Thời thơ ấu

Tảo hôn, cắt bỏ bộ phận kích dục, lạm dụng tình dục bởi các thành viên gia đình và người lạ, sự phân biệt trong chế độ dinh dưỡng và chăm sóc y tế đối với trẻ em gái, mại dâm trẻ em.

 

Thời niên thiếu

Bạo lực trong quá trình hẹn hò và tán tỉnh, lạm dụng tình dục nơi làm việc, hiếp dâm, quấy rối tình dục, mại dâm ép buộc, buôn bán phụ nữ.

Tuổi sinh sản

Lạm dụng tình dục bởi bạn tình là nam giới, hiếp dâm trong hôn nhân, lạm dụng về tâm lý, lạm dụng tình dục tại nơi làm việc, quấy rối tình dục, hiếp dâm, lạm dụng phụ nữ tàn tật.

Tuổi già

Lạm dụng phụ nữ góa, lạm dụng người già…

 

-------------------

1 UN, 1993, Declaration on the Elimination of Vionlence against Women; được dịch trong tài liệu CGFEG, 2005. Bạo lực giới trong gia đình Việt Nam và vai trò của truyền thông đại chúng trong sự nghiệp phát triển phụ nữ, nhà xuất bản Thế giới)

2 Báo cáo Dân số Chấm dứt bạo lực đối với phụ nữ, 1999

3 Heise, L, Pitanguy và Germain, A. (1994) Bạo lực đối với phụ nữ: Gánh nặng sức khỏe đang bị che giấu.